شناسه‌دار شدن کارت‌های آزاد جایگاه‌ها، گام مهمی در جهت انضباط‌بخشی به چرخه توزیع فرآورده‌های نفتی و پایان دادن به جریان سوخت‌گیری‌های بدون هویت برداشته است. با تثبیت ساختار سه‌نرخی بنزین، شامل نرخ یارانه‌ای هزار و ۵۰۰ تومانی، نرخ دوم ۳ هزار تومانی در کارت‌های شخصی و نرخ آزاد ۱۰ هزار تومانی در کارت‌های اضطرار جایگاه‌ها، خلأ اصلی در بخش نظارت، یعنی امکان سوءاستفاده از کارت‌های آزاد به دلیل بی‌نام‌ونشان بودن تراکنش‌ها، برطرف شده است.
بستن گلوگاه‌های قاچاق با هویت‌بخشی به تراکنش‌ها
در سال‌های اخیر، عدم پیوند داده‌های تراکنشی کارت‌های آزاد جایگاه‌ها با هویت مصرف‌کننده، یکی از اصلی‌ترین مجاری نشت سوخت به شبکه‌های قاچاق سازمان‌یافته، به‌ویژه در استان‌های مرزی و مبادی پرمصرف بود. دلالان سوخت با بهره‌گیری از نبود سازوکار ره‌گیری در کارت‌های عمومی پمپ‌بنزین‌ها، بارها اقدام به تخلیه مکرر سهمیه‌ها و انحراف منابع کشور می‌کردند. شناسه‌دار شدن کارت‌های آزاد اکنون تمامی این منافذ را مسدود کرده است، چرا که هر لیتر بنزین تحویلی با نرخ ۱۰ هزار تومان، تنها در چارچوب یک شناسه مشخص و ثبت‌شده در سامانه هوشمند سوخت تحویل داده می‌شود.
بیشتر بخوانید: Seadrill قراردادهای جدیدی در اندونزی و مالزی امضا کرد
کارشناسان حوزه انرژی با تأکید بر ضرورت ملی این اقدام نظارتی، بر این باورند که صیانت از دارایی‌های هیدروکربوری کشور نیازمند حاکمیت داده‌ها و حذف نقاط کور در پایانه‌های توزیع است. کارت‌های اضطرار پمپ‌بنزین‌ها در ابتدا صرفاً برای شرایط خاص و مواردی چون مفقودی یا جا ماندن کارت مالک خودرو طراحی شده بودند، اما در عمل به ابزاری برای دور زدن نظام سهمیه‌بندی بدل شده بودند.
الزام استفاده از کارت شخصی؛ مسئولیت‌پذیری در مصرف
ستون دوم این انضباط ساختاری، الزام قطعی تمامی رانندگان به استفاده از کارت سوخت شخصی برای دریافت بنزین است. بر اساس مقررات ابلاغی، شهروندان موظف هستند در ترددهای روزمره و برای بهره‌مندی از سهمیه‌های یارانه‌ای نرخ اول و نرخ دوم، به‌طور انحصاری از کارت اختصاصی خودروی خود استفاده کنند و کارت‌های شناسه‌دار جایگاه را تنها در موارد اضطراری واقعی مدنظر قرار دهند. تکیه بر کارت شخصی نه تنها حقوق قانونی مالک خودرو در استفاده از سهمیه‌های ارزان‌قیمت را تضمین می‌کند، بلکه رفتار مصرفی خانوارها را به سمت انضباط و پرهیز از ترددهای غیرضروری سوق می‌دهد.
تجربه سال‌های اخیر اثبات کرده است که دسترسی بی‌ضابطه به کارت‌های جایگاه‌ها، رغبت دارندگان خودرو را برای همراه داشتن کارت شخصی و مدیریت سهمیه خود به شدت کاهش داده بود. این رویه نوعی بی‌تفاوتی نسبت به میزان واقعی مصرف بنزین در جامعه ایجاد می‌کرد و ناترازی تولید و مصرف را در مقیاس کشوری دامن می‌زد. امروز با قاطعیت در الزام استفاده از کارت‌های شخصی و ساماندهی هویتی کارت‌های اضطرار، هر راننده بر الگوی مصرف خویش اشراف دارد و از مصرف بی‌رویه سوخت در مبادی شهری کاسته می‌شود.
در نهایت، شناسه‌دار شدن کارت‌های آزاد جایگاه‌ها در کنار الزام استفاده از کارت سوخت شخصی، تدبیری هوشمندانه و اثربخش برای مسدودسازی گلوگاه‌های قاچاق، پایش مصرف واقعی و برقراری عدالت در دسترسی به منابع انرژی کشور به شمار می‌رود. این رویکرد شفافیت را در سراسر مجاری عرضه حاکم ساخته و پایداری شبکه توزیع سوخت را در بلندمدت تضمین می‌کند.
بیشتر بخوانید: جهش هزینه حمل‌ونقل صادرات نفت آمریکا را مختل کرد · کشف ۲۶ هزار لیتر سوخت قاچاق در الیگودرز
