دولت آمریکا به ریاست دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور این کشور، در تاریخ ۹ اکتبر ۲۰۲۳ از توافقی با ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه برای عرضه گازوئیل روسیه به بازارهای آمریکا و جهان خبر داد. این اقدام در راستای تلاش برای کنترل قیمت سوخت و در آستانه انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا انجام شده است.
جزئیات توافق و حجم عرضه
بر اساس اعلام ترامپ، این توافق شامل عرضه اولیه بیش از ۳۰۰ هزار تن گازوئیل خواهد بود و پس از آن، ۵۰۰ هزار تن در نوامبر، یک میلیون تن در مراحل بعدی و سه میلیون تن دیگر در ادامه عرضه می‌شود. در همین راستا، واشنگتن محدودیت‌های تحریمی مربوط به محموله‌های گازوئیل روسیه را به‌طور موقت تا آوریل ۲۰۲۷ تسهیل کرده است.
بیشتر بخوانید: سناتورهای جمهوری‌خواه و دموکرات علیه توافق گازوئیل روسیه
تأثیر بر بازار جهانی انرژی
با توجه به حجم عرضه مورد بحث، کارشناسان معتقدند که این توافق در کوتاه‌مدت تأثیر معناداری بر قیمت جهانی انرژی نخواهد داشت. هاشم اورعی، استاد دانشگاه صنعتی شریف و رئیس اتحادیه انجمن‌های انرژی ایران، در این خصوص بیان کرد که اگرچه این توافق می‌تواند به ترامپ کمک کند تا از فضای ایجادشده برای انتخابات استفاده کند، اما به تنهایی تغییر محسوسی در قیمت گازوئیل آمریکا یا معادلات بازار انرژی جهانی نخواهد داشت.
اورعی همچنین به این نکته اشاره کرد که در صورت افزایش نزدیکی واشنگتن و مسکو، احتمال افزایش حجم معاملات وجود دارد، اما این حجم مبادلات لزوماً به اندازه‌ای نخواهد بود که معادلات جهانی انرژی را دگرگون کند. وی تأکید کرد که این توافق می‌تواند پیامدهای سیاسی و ژئوپلیتیکی قابل توجهی داشته باشد.
پیامدهای سیاسی و ژئوپلیتیکی
اورعی با اشاره به رقابت راهبردی آمریکا با چین، اشاره کرد که نزدیک شدن آمریکا به روسیه می‌تواند بر روابط واشنگتن با اروپا نیز تأثیر بگذارد. وی همچنین به این نکته اشاره کرد که اگر دو کشور بتوانند بر اختلافات خود غلبه کنند، این همکاری می‌تواند پیامدهای وسیع‌تری در بازار انرژی جهانی به همراه داشته باشد.
با این حال، او تأکید کرد که تغییر مقصد محموله‌های گازوئیل لزوماً به معنای افزایش عرضه جهانی نیست و ممکن است بخشی از این محموله‌ها پیش‌تر به بازارهای دیگری مانند هند و چین اختصاص داشته باشد.
تحلیل تأثیر بر ایران و تنگه هرمز
اورعی در ادامه تأکید کرد که نزدیکی احتمالی آمریکا و روسیه می‌تواند اهمیت راهبردی تنگه هرمز را تحت تأثیر قرار دهد. وی بیان کرد که اگر دو قدرت بزرگ تولیدکننده سوخت‌های فسیلی به همکاری گسترده‌تری بپردازند، این موضوع می‌تواند بر موقعیت سایر تولیدکنندگان و مسیرهای انتقال انرژی تأثیر بگذارد.
در نهایت، اورعی به این نکته اشاره کرد که توافق ترامپ و پوتین به معنای افزایش ناگهانی ظرفیت تولید نفت یا گازوئیل روسیه نیست و نمی‌توان انتظار داشت که به‌طور چشمگیری قیمت جهانی نفت و گازوئیل کاهش یابد یا مصرف‌کنندگان در سراسر جهان کاهش محسوسی در هزینه سوخت خود احساس کنند.
بیشتر بخوانید: بیانیه ۵۶ کشور علیه ایران در زمینه گسترش سلاح‌های کشتارجمعی · تحریم‌های جدید آمریکا و بریتانیا علیه ایران و روسیه تأثیر بر ناوگان نفتکش را افزایش می‌دهد
