محدودیت گاز پتروشیمی‌ها در زمستان می‌تواند تبعات گسترده‌ای بر تولید و هزینه‌های مرتبط با این صنعت داشته باشد. این محدودیت تنها به کاهش حجم تولید محدود نمی‌شود و می‌تواند هزینه‌های اضافی از جمله توقف و راه‌اندازی مجدد واحدها، کاهش حاشیه سود و اختلال در صادرات را به بار آورد.
محاسبه خسارت واقعی
برای برآورد دقیق خسارت ناشی از محدودیت گاز، لازم است میزان و مدت زمان محدودیت خوراک مشخص شود و تأثیر آن بر تولید هر مجتمع به‌طور جداگانه بررسی گردد. سمانه غیبی، کارشناس صنعت پتروشیمی، تأکید کرد که گاز در واحدهای متانول به‌عنوان خوراک اصلی محسوب می‌شود و محدودیت آن می‌تواند تولید آمونیاک و سپس اوره را تحت تأثیر قرار دهد.
بیشتر بخوانید: افزایش ۱۰۰ درصدی تولید در شرکت بهره‌برداری نفت و گاز کارون
به عنوان مثال، اگر ظرفیت اسمی یک مجتمع متانول سالانه یک میلیون تن در نظر گرفته شود، ظرفیت تولید روزانه آن با فرض فعالیت کامل در طول سال حدود ۲۷۴۰ تن خواهد بود. اگر چنین واحدی برای ۱۵ روز با ۵۰ درصد ظرفیت فعالیت کند، میزان تولید ازدست‌رفته به حدود ۲۰ هزار و ۵۰۰ تن می‌رسد. با فرض اینکه قیمت هر تن متانول ۲۵۰ دلار باشد، ارزش فروش محصول تولیدنشده حدود ۵.۱ میلیون دلار خواهد بود.
تأثیرات محدودیت بر هزینه‌ها و حاشیه سود
غیبی توضیح داد که نباید تمام این رقم را به‌عنوان زیان شرکت تلقی کرد، زیرا با توقف تولید، بخشی از هزینه‌های متغیر نیز انجام نمی‌شود. اگر اختلاف قیمت فروش محصول و هزینه‌های متغیر هر تن به‌صورت فرضی ۵۰ دلار باشد، اثر کاهش تولید بر حاشیه مشارکت در این مثال حدود یک میلیون دلار خواهد بود. همچنین، هزینه‌های توقف، راه‌اندازی مجدد و آثار احتمالی قراردادهای فروش نیز باید به‌صورت جداگانه محاسبه شوند.
این ارقام تنها یک مثال محاسباتی هستند و برای تعیین خسارت واقعی هر شرکت، نیاز به بررسی اطلاعات عملیاتی و مالی همان مجتمع است. ساختار تولید مجتمع‌های پتروشیمی نیز در میزان خسارت اهمیت دارد. در مجتمع‌های اوره، کاهش گاز می‌تواند ابتدا تولید آمونیاک و سپس تولید اوره را محدود کند.
غیبی همچنین بر اهمیت اطلاع‌رسانی زودهنگام درباره محدودیت‌های زمستانی تأکید کرد. اگرچه تأمین گاز بخش خانگی در روزهای سرد در اولویت قرار دارد، اعلام به‌موقع برنامه محدودیت‌ها می‌تواند به مجتمع‌های پتروشیمی در مدیریت تعمیرات، موجودی انبار و قراردادهای فروش کمک کند و بخشی از هزینه‌های قابل پیشگیری را کاهش دهد.
بیشتر بخوانید: افزایش تولید روزانه نفت خام ایران به ۳.۷ میلیون بشکه · قرارداد فروش خوراک NGL ۳۱۰۰ دهلران امضا شد
