ایران در پی کمبود جهانی گازوئیل که به دلیل تحریمها و بحرانهای سیاسی به وجود آمده، به راهکارهای جدید روی آورده است. ذخایر جهانی سوخت به احتمال زیاد در پایینترین سطح تاریخی خود قرار دارند. چین بهتازگی صادرات تمام انواع سوخت را برای ماه جاری ممنوع کرده است. روسیه نیز ماههاست که صادرات گازوئیل را متوقف کرده است. همچنین، ایالات متحده آمریکا تهدید کرده که اگر کشورهای اروپایی بخشی از سوخت ذخیرهشده خود را آزاد نکنند، صادرات گازوئیل به آنها را ممنوع خواهد کرد.
بحران انرژی و ملیگرایی منابع
بحران کنونی بیشتر حول محور تامین سوخت میچرخد و کشورها در تلاش هستند تا نیازهای داخلی خود را در اولویت قرار دهند. موضوع «ملیگرایی منابع» در حوزه انرژی به شدت در حال افزایش است. دولتهای کشورهای غنی از منابع طبیعی، برای دستیابی به بهترین توافق با شرکتهای خصوصی فعالتر عمل میکنند. با این حال، وقتی صحبت از انرژی میشود، مسئله اصلی تامین تقاضای داخلی برای سوخت است. گازوئیل نقشی حیاتی در تمام اقتصادهای جهان ایفا میکند و به اولویتی اساسی تبدیل شده است.
بیشتر بخوانید: مارکو روبیو: ایران کنترل کامل بر تنگه هرمز را از دست داده است
تحلیلگران از همان آوریل هشدار داده بودند که بحران ناشی از تجاوز آمریکا و رژیم صهیونیستی به ایران، بیشتر به عرضه سوخت لطمه خواهد زد. در سپتامبر، اختلاف قیمت گازوئیل و نفت خام به رکورد بیسابقه بیش از ۱۰۰ دلار در هر بشکه رسید. ظرفیت پالایشگاهی کافی برای جبران کمبود عرضه فرآوردههای نفتی در خاورمیانه وجود ندارد و ولودیمیر زلنسکی، رئیسجمهور اوکراین، نیز بهتازگی اعلام کرده است که حملات به پالایشگاههای روسیه را تشدید خواهند کرد.
پیامدها و واکنشها
این تحولات قیمت گازوئیل را بهویژه در آمریکا، به بالاترین حد خود رسانده و بحثهایی را درباره احتمال ممنوعیت صادرات گازوئیل برای حفظ تعادل بازار داخلی برانگیخته است. در پی این وضعیت، اتحادیه اروپا تحت فشار قرار گرفت تا ۱۰۰ میلیون بشکه نفت خام، گازوئیل و بنزین از ذخایر خود آزاد کند. هرچند این اقدام باعث کاهش اندک قیمتها شد، اما وضعیت کشورهای اروپایی به مراتب وخیمتر است، زیرا اکثر آنها به شدت وابسته به سوخت وارداتی هستند.
در حال حاضر، عرضه نفت خام و فرآوردههای پالایششده در سایر نقاط جهان محدود است. این وضعیت بلافاصله با ممنوعیت صادرات سوخت چین و تمدید ممنوعیت صادرات گازوئیل روسیه تشدید خواهد شد. در این شرایط، آمریکا به تنها منبع عمده سوختهای پالایششده تبدیل میشود و میکوشد تا قیمتهای داخلی را مهار کند. امنیت انرژی بار دیگر به دغدغه اصلی کشورهای مختلف بدل شده است، حتی کشورهایی که پیشگام نهضت کربنزدایی بودهاند.
بیشتر بخوانید: تحلیل عملکرد تراستیها و تریدرهای نفتی در کمیسیون انرژی · ترفیگورا هفت نفتکش از SFL خریداری کرد




