ایران در تلاش برای صادرات نفت خام خود از طریق دریای خزر با چالشهای لجستیکی روبرو است. با وجود شایعات مبنی بر امکان استفاده از مسیرهای جدید، شواهد عمومی نشاندهنده توانایی ایران در صادرات قابل توجه نفت نیست.
تولید و انتقال نفت ایران
نفت ایران عمدتاً در استان خوزستان و همچنین در میدانهای نفتی خلیج فارس تولید میشود. نفت خام داخلی ایران بیشتر در مناطق ساحلی خلیج فارس تصفیه میشود، چرا که خطوط لولهای که به سمت شمال میروند باید از کوههای زاگرس عبور کنند.
بیشتر بخوانید: آغاز به کار مجمع هفته انرژی روسیه در مسکو
با این حال، خط لوله نفت اهواز-ری میتواند ۳۰۰,۰۰۰ بشکه در روز نفت خام را از میدان نفتی دزفول به پالایشگاههای تهران منتقل کند. این خط لوله به یک خط لوله کوچکتر با ظرفیت ۱۰۰,۰۰۰ بشکه در روز از یکهتوت به تهران و سپس به تبریز افزوده میشود که از نفت خام خریداری شده از روسیه تغذیه میشود.
چالشهای صادرات به شمال
در حال حاضر هیچ راهی برای انتقال نفت خام ایران به صورت عمده از میدانهای اصلی تولید در جنوب غربی به سمت شمال و دریای خزر وجود ندارد. تبدیل جریان خط لوله تهران به یکهتوت به یک خط لوله صادراتی، به همراه توسعه ترمینال یکهتوت برای پذیرش حجم بیشتر، میتواند راه حلی موقتی باشد.
ایران همچنین به ناوگان نفتکش برای انتقال نفت خام به شمال نیاز دارد. اگرچه روسیه ناوگانی از نفتکشهای کمعمق دارد که میتوانند در دریای خزر فعالیت کنند، اما این کشور نیز با مشکلاتی در صادرات نفت خود مواجه است. به همین دلیل، حتی خلاقیت ایرانیها نمیتواند به سرعت راهحلهای فنی یا زیرساختی لازم را در این زمینه فراهم کند.
در حال حاضر، امکان صادرات نفت ایران از طریق خطوط لوله به باکو وجود ندارد و روابط دیپلماتیک تنشآلود با آذربایجان این امر را دشوار کرده است. در حالی که باکو نفت قزاقستان را از آکتائو دریافت میکند، هیچ نشانهای از واردات نفت ایران به این منطقه وجود ندارد.
ایران در تلاش است تا ۹۰ درصد صادرات نفت خود که به چین میرفت، از سر بگیرد. اما تحریمها و موانع لجستیکی، این هدف را به چالشی بزرگ تبدیل کرده است. به نظر میرسد ایران به دنبال افزایش صادرات محصولات نفتی مانند گازوئیل و بنزین باشد، که به لحاظ فنی آسانتر از صادرات نفت خام است.
بیشتر بخوانید: نفت ایران به رکورد ۱۰۵ دلار رسید و پایگاههای آمریکا در منطقه بیاستفاده شدند · هزینه سنگین جنگ با ایران بر دوش شهروندان آمریکایی




